Czasy się zmieniają i w pewien sposób także reprezentacja narodowa Włoch jest odzwierciedleniem pewnych przemian. Dawniej istniały bowiem drużyny wiodące, które tradycyjnie dostarczały największą liczbę zawodników do kadry. Niekiedy szło to jeszcze dalej: pojawiały się słynne bloki, czyli składy niemal w całości przenoszone do reprezentacji. Było to pewnego rodzaju skrócenie drogi dla trenerów, którzy woleli stawiać na sprawdzone rozwiązania, ograniczając do minimum problemy związane z budową i zgraniem zespołu złożonego z wielu elementów. Dziś duża liczba obcokrajowców sprawia, że trudno w ogóle myśleć o czymś takim. Zwraca jednak uwagę fakt, że wśród 28 piłkarzy powołanych przez Gattuso na baraże (użyjmy liczby mnogiej…), które mają nas doprowadzić do mistrzostw świata, nie ma ani jednego zawodnika Milanu. Są piłkarze Juventusu, Interu, Atalanty, Romy, Napoli, Cagliari, Fiorentiny, jest też spora grupa graczy występujących za granicą, nie tylko w Premier League, ale żadnego piłkarza Rossoneri. Paradoks polega na tym, że trener tak silnie utożsamiany z Milanem jak Gattuso, który przez lata sukcesów symbolizował charakter i serce tego klubu, nie zdołał nadać "swojej" drużynie choćby niewielkiego milanowskiego charakteru.

A przecież Milan zawsze był częścią historii reprezentacji. Paolo Maldini, by podać tylko jeden przykład, znajduje się na podium wszech czasów pod względem liczby występów (126 meczów), w których bez wątpienia był kluczową postacią. Niedaleko za nim jest Andrea Pirlo, który wraz z obecnym selekcjonerem, Alberto Gilardino, Pippo Inzaghim i Alessandro Nestą poprowadził Rossonerich na udanym mundialu w 2006 roku. Także w podstawowym składzie z 1982 roku – tej legendarnej drużyny stworzonej i prowadzonej przez Enzo Bearzota – Milan był dobrze reprezentowany: Fulvio Collovati był filarem defensywy, na której zbudowano dużą część tego prestiżowego sukcesu. A z bardziej współczesnych czasów, jak nie wspomnieć, że triumf na EURO 2021, ostatni prawdziwy sukces Azzurri, pośród zbyt wielu rozczarowań na mundialu, został przypieczętowany właśnie dzięki interwencjom Gigiego Donnarummy? Jego obrony rzutów karnych w finale z Anglią wciąż pozostają w pamięci.

Dziś jednak, jak już wspomniano, obraz zmienił się diametralnie. Milan mógłby liczyć właściwie tylko na Matteo Gabbie, Samuele Ricciego i Davide Bartesaghiego, ponieważ skład – podobnie jak w wielu innych klubach – ma wyraźnie międzynarodowy charakter. Pole potencjalnych wyborów się zawęża, ale ta sytuacja wiele mówi o braku owego "twardego rdzenia", silnego krajowego trzonu, który często stanowił ogromną wartość dodaną. Korzenie i historia zawsze bowiem są przewodnikiem i inspiracją dla zawodników przychodzących z innych krajów. Ile razy słyszeliśmy, że Mauro Tassotti, Franco Baresi, Alessandro Costacurta i Paolo Maldini stanowili nie tylko mur nie do przejścia w obronie, ale również, wraz z innymi, punkt odniesienia i dodatkową wartość dla kolegów z drużyny, nawet tych wybitnych, którzy dzięki ich wsparciu mogli łatwiej odnaleźć się w nowej rzeczywistości? Bo czas przemija jak moda, ale poczucie przynależności zawsze pozostanie cichym, choć fundamentalnym sprzymierzeńcem – podsumowuje La Gazzetta dello Sport.