W tym tygodniu Unia Klubów Europejskich (UEC / Union of European Clubs), która reprezentuje małe i średnie kluby, przedstawiło swoją strategię dotyczącą redystrybucji przychodów z klubowych rozgrywek UEFA. Obecnie podział wygląda tak, że 74% środków trafia do klubów grających w Lidze Mistrzów, 17% do uczestników Ligi Europy, a 9% do klubów grających w Lidze Konferencji. Według UEC taki system przyczynia się do powstawania coraz większych nierówności finansowych w ligach krajowych. Niewielka grupa klubów może wydawać znacznie więcej niż reszta, ponieważ regularnie kwalifikuje się do europejskich pucharów rok po roku.

Zdaniem stowarzyszenia prowadzi to do: pogłębiania różnic w ligach krajowych; mniejszej konkurencyjności w walce o mistrzostwo i miejsca w pucharach; powtarzalnych wyników rozgrywek zamiast prawdziwej sportowej rywalizacji. Dlatego, według UEC, potrzebny jest nowy model podziału przychodów z rozgrywek klubowych UEFA, który miałby chronić konkurencyjność lig. Z jednej strony należałoby zachować premie zależne od wyników sportowych na boisku, z drugiej natomiast część niezwiązaną z wynikami przekierować do przejrzystych mechanizmów dystrybucji w ligach krajowych, aby ograniczyć obecne nierówności.

Na czym polega nowy model? Pomysł jest stosunkowo prosty: usunąć tzw. "value pillar" (czyli element podziału oparty na rankingach klubów i wartości rynków telewizyjnych); włączyć tę część do premii za sam udział w rozgrywkach. W efekcie: 62,5% całkowitej puli stanowiłyby premie za udział; 37,5% byłoby rozdzielane między kluby na podstawie wyników sportowych. UEC proponuje również bardziej zrównoważony podział środków między trzy puchary: 50% – Liga Mistrzów; 30% – Liga Europy; 20% – Liga Konferencji.

Symulacja oparta na sezonach 2024/2025 i 2025/2026, przy całkowitej puli ponad 3,5 miliarda euro, wyglądałaby tak:
- Liga Mistrzów – 1,763 mld euro (obecnie 2,467 mld)
- Liga Europy – 1,058 mld euro (obecnie 565 mln)
- Liga Konferencji – 705 mln euro (obecnie 285 mln)

Przykładowo w samej Lidze Mistrzów premia za udział wynosiłaby ponad 1,1 mld euro (obecnie 670 mln euro), natomiast premie za wyniki spadłyby do 660 mln euro. Najbardziej charakterystycznym elementem tej propozycji jest to, że premie za udział w pucharach UEFA byłyby dzielone z innymi klubami z tej samej ligi krajowej. Środki nie trafiałyby bezpośrednio do klubów, lecz najpierw do lig krajowych, które następnie rozdzielałyby je pomiędzy wszystkie zespoły. Przykład dla Włoch: 85% środków trafiłoby do klubów Serie A; 15% do klubów Serie B. Na podstawie danych z sezonu 2024/2025 oznaczałoby to ok. 202 mln euro dla klubów Serie A do podziału. Symulacja oparta na wynikach sezonu 2024/2025 pokazuje, że różnica w przychodach z rozgrywek UEFA między klubem zarabiającym najwięcej a najmniej zostałaby niemal o połowę zmniejszona.

Które kluby by zyskały, a które straciły?
- Inter – ok. –68 mln euro (premie z Ligi Mistrzów spadłyby niemal o połowę)
- Juventus – ok. –47 mln euro
- Atalanta – ok. –43 mln euro
- Fiorentina – ponad +12 mln euro

Natomiast kluby Serie A niegrające w pucharach zamiast obecnych ok. 800 tys. euro z funduszu solidarności UEFA otrzymywałyby ok. 8,6 mln euro, czyli o 7,8 mln euro więcej.

Dlaczego UEC proponuje tę reformę? "Wszyscy zgadzamy się co do jednego: nasze pomysły muszą być proste. Powinny dać się szybko wytłumaczyć i nie wymagać długich wyjaśnień. Nasza propozycja jest zrozumiała – a znalezienie prostego rozwiązania dla tak złożonego problemu jest bardzo trudne". Według UEC jedynym realistycznym sposobem działania jest ingerencja w scentralizowane przychody telewizyjne. Jednocześnie podkreślono, że propozycja nie została przedstawiona największym klubom, ponieważ trudno byłoby im zaakceptować model, który odbiera część ich przychodów i przekazuje je niższym szczeblom piłkarskiej piramidy.

Projekt został natomiast zaprezentowany: UEFA, organizacji European Leagues, Komisji Europejskiej, komisarzowi UE ds. młodzieży, kultury i sportu Glennowi Micallefowi. Rzecznik UEC podkreślił także, że organizacja nie ma własnych źródeł przychodów, więc jedyną możliwością działania jest przesuwanie środków z jednych części systemu do innych.

UEC uważa, że obecny system w oczywisty sposób faworyzuje największe kluby: prawie 3/4 wszystkich przychodów trafia do Ligi Mistrzów; znaczna część pieniędzy jest rozdzielana według wartości rynku i rankingów. To oznacza, że kluby elitarne są głównymi beneficjentami systemu, dlatego każda realna redystrybucja musiałaby polegać na przeniesieniu części środków właśnie od nich.

Czy coś się zmieni? Według przedstawiciela UEC wielu interesariuszy w futbolu zdaje sobie sprawę z problemu nierównowagi konkurencyjnej. Przychody UEFA rosną, podczas gdy dochody z praw telewizyjnych w ligach krajowych spadają, co jeszcze bardziej powiększa różnice między klubami. Jednak, jak podkreślono, do tej pory nikt nie przedstawił realistycznej i konkretnej propozycji rozwiązania problemu. UEC liczy, że rozpoczęcie debaty i przedstawienie projektu może doprowadzić do zmian w kolejnym cyklu rozgrywek 2027–2031.